Terminal Dönem Hastalarına Bakım Veren Hasta Yakınlarının Deneyimleri: Nitel Bir Çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müberra Aktaş

Danışman: Fatma Öz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, terminal dönem hastasına bakım veren hasta yakınlarının deneyimlerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, nitel araştırma tasarımında fenomenolojik tipte bir araştırmadır. Araştırmanın örnekleminde; olasılık temelli olmayan amaçlı rastgele örnekleme yöntemi ve ölçüt örnekleme yöntemi kullanıldı. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde Lokman Hekim Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmaları etik kurulundan ve uygulamanın yapıldığı, palyatif kliniği olan bir devlet kurumundan resmi yazılı izinler alındı. Katılımcı onamları alınarak veri doygunluğuna göre araştırmaya 18 kişi dahil edildi. Veriler, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplandı. Elde edilen veriler, içerik analizi ile analiz edildi, temalar ve alt temalar oluşturuldu. Araştırmanın tasarımı, veri toplama, veri analizi ve raporlanmasında Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research (COREQ) kontrol listesinden yararlanıldı. Görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda bakım verme deneyimleri, bakım vermenin hasta yakınlarına etkileri, zorlayıcı deneyimlerle baş etme, ölümün anlamlandırılması başlıkları ile 4 tema oluşturuldu. Zorlayıcı bakım verme deneyimleri, geliştirici/dönüştürücü bakım verme deneyimleri, fiziksel etkiler, psikolojik etkiler, sosyal etkiler, problem odaklı baş etme yöntemleri, duygu odaklı baş etme yöntemleri, yaşamın anlamını keşfetme, ölümün kaçınılmazlığını kabul etme veriler doğrultusunda ortaya çıkan alt temalardır. Terminal dönemde, bakım veren hasta yakınlarının ruh sağlığının korunup geliştirilmesi için bakım yükünün kontrol altına alınması, eğitim programları ile baş etme becerilerinin desteklenmesi ve motivasyonlarının artırılması önerilir.