YOĞUN BAKIMDA ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK VE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ İLE İŞTEN AYRILMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer Faruk Akbuğa
Danışman: Fatma Öz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, erişkin yoğun bakımda çalışan hemşirelerin psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyleri ile işten ayrılma eğilimlerini ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesinde çalışan hemşireler, örneklemini ise aynı hastanenin yetişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan tüm hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; tanıtıcı özellikler formu, Connor-Davidson psikolojik sağlamlık ölçeği, Maslach tükenmişlik ölçeği ve işten ayrılma eğilimi ölçeğiyle online ortamda toplanmıştır. Araştırma, kurum ve etik kurul izinleri alındıktan sonra toplam 256 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcıların yoğun bakımda çalışma yıl ortalaması 3,84 yıl olup, %89,8'i yoğun bakım ortamının ruh sağlıklarını olumsuz etkilediğini belirtmişlerdir. Katılımcıların psikolojik sağlamlık puan ortalaması (57,65 ±18,9), tükenmişlik puan ortalaması (47,1 ±14,4), işten ayrılma eğilimleri puan ortalaması ise (16,8 ±5,9)'dur. Katılımcıların psikolojik sağlamlık alt ölçeklerinden azim ve kişisel yetkinlik puan ortalaması (37,1±12), negatif olgulara tolerans düzeyleri (14,8±5,6) ve manevi eğilim düzeyleri (5,7±2,75) tespit edilmiştir. Katılımcıların işten ayrılma eğilimi bireylerin medeni durumu, yaşı, eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve eşlerinin çalışma durumuna göre anlamlı derecede farklılık göstermiş, buna karşın cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Korelasyon analizi sonucunda tükenmişlik ile işten ayrılma eğilimi arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların yoğun bakımda çalışma yıl ortalaması 3,84 yıl olmasına karşın büyük çoğunluğun yoğun bakımın ruh sağlıklarını olumsuz etkilediğini belirtmeleri ele alınması gereken önemli bir sorundur. Katılımcıların psikolojik sağlamlık puan ortalaması, tükenmişlik puan ortalaması, işten ayrılma eğilimleri puan ortalaması orta düzey olarak nitelendirilebilmektedir. Katılımcıların işten ayrılma eğiliminin bireylerin medeni durumu, yaşı, eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve eşlerinin çalışma durumuna göre anlamlı derecede farklılık göstermiş, buna karşın cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Analizler sonucunda, tükenmişlik düzeyi ve tükenmişliğin alt boyutlarının işten ayrılma eğiliminin anlamlı bir belirleyicisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, hemşireleri psiko-sosyal güçlendirmeye yönelik programların yapılması önerilir.