Yaşlı yetişkinlerde sosyal aktivite düzeyi ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde düşme korkusu nedeniyle kaçınma davranışlarının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE NUR KARAASLAN
Danışman: Meltem Meriç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı yaşlı yetişkinlerde sosyal aktivite düzeyi ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışlarının aracı rolünü incelemektir. Araştırmada 65 yaş ve üzeri 399 yaşlı yetişkine ulaşılmış olup veriler Kişisel Bilgi Formu, Yaşlılar için Sosyal Aktivite Ölçeği (YSAÖ), Yaşlılarda Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (YPİOÖ) ve Yaşlı Yetişkinlerde Düşme Korkusuna Bağlı Kaçınma Davranışı Anketi (YYDKBKDA) ile toplanmıştır. Veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Ölçekteki farklılaşmaları bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans ve post hoc analizleri; ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler ise Pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri aracılığıyla incelenmiştir. Baron ve Kenny'ye (1986) tarafından belirlenen ara değişken şartlarına göre analiz edilmiştir. Ölçek toplam puan ortalamaları YSAÖ 40,37±8,81, YYDKBKDA 12,02±12,14, YPİOÖ 58,49±10,40' tır. YSAÖ toplam puanları ile YPİOÖ arasında pozitif yönde, YYDKBKDA puanları ile YPİOÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. YSAÖ' NÜN YYDKBKDA üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı ve YYDKBKD'NİN aracı değişken olmadığına ulaşılmıştır. Sonuç olarak; sosyal aktivitenin ve düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışının psikolojik iyi oluş üzerinde etkisinin olduğu, düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışı ile sosyal aktivite arasında ilişki bulunmadığından aracılık etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Yaşlılarda düşme korkusu, kaçınma davranışı sorgulanmalı ve sonuca göre aktivitelere katılım konusunda teşvik edilebilir, psikolojik iyi oluşuna olumlu katkı sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı Yetişkin, Düşme Korkusu, Psikolojik İyi Oluş, Sosyal Aktivite, Psikiyatri Hemşireliği