Potentilla speciosa Willd. var. speciosa Willd. ve sekonder metabolitlerinin α-glukozidaz ve tirosinaz inhibitör etkilerinin araştırılması

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Didem Şöhretoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Potentilla türleri kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde dağılım gösteren, Rosaceae familyasına ait bitkilerdir. Bu türler, halk arasında diyabet, diyare, inflamasyon, kanser tedavisinde ve kan dindirici olarak kullanılırlar. Bu çalışmada halk ilacı olarak kullanılan Potentilla speciosa Willd. var. speciosa Willd.’ in topraküstü kısımlarının α-glukozidaz ve tirosinaz enzim inhibitör etkileri araştırılmıştır. Bitkinin ham metanol ekstresinin ve ondan hazırlanan butanol ve su ekstrelerinin enzim inhibisyonları incelenerek, butanol ekstresi üzerinde fitokimyasal çalışmalar yapılmıştır. Değişik kromatografik çalışmalar sonucunda bir kondanse tanen prekürsörü kateşin (PS-1), iki flavonol [kersetin-3-O-glukuronit (PS-2) ve kemferol 3-O-(6''-kumaroil)-β-glukopiranozit (PS-3)] ve bir kondanse tanen [sinnamtanen D1] yapısında bileşik izole edilmiştir. Bileşiklerin yapı tayinleri 1D (1H ve 13C) ve 2D (DQF-COSY, HSQC ve HMBC)-NMR teknikleri ile aydınlatılmıştır. İzole edilen bileşiklerin hem α-glukozidaz hem de tirosinaz inhibitör etkileri araştırıldığında, sinnamtanen D1’in IC50 değerinin 0,85 μM olduğu ve pozitif kontrol olan akarbozdan daha kuvvetli inhibitör etki gösterdiği bulunmuştur. Bileşiğin enzim kinetik analizi yapıldığında, Ki değerinin 0,24 μM olduğu ve yarışmasız tip inhibisyon yaptığı belirlenmiştir.