Tip-2 diyabetli bireylerde faz açısının diyet kalitesi, fiziksel aktivite, duygu durumu ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin incelenmesi


Arş. Gör. MUHAMMED ENES KARTAL

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme Ve Diyetetik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nevin Aktaş

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı tip-2 diyabetli hastalar için faz açısı değerini belirlemek, faz açısının antropometrik ölçümler, vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite, bazı biyokimyasal bulgular, diyet kalitesi ve duygu durumu ile ilişkisini de değerlendirerek, faz açısı aracılığıyla tip-2 diyabet hastalarının tanı ve tedavi yöntemlerini geliştirmek, hastalığın prognozu hakkında bilgi sağlaması sebebiyle faz açısının rutinde bakılan genel bir parametre olarak kullanımını yaygınlaştırmak ve bu konuda yapılacak diğer çalışmalara öncü olmaktır. Bireylerin genel özellikleri, sağlık durumları, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları ve duygu durumlarına yönelik yüzyüze anket yöntemi uygulanmış olup biyoelektrik impedans analizi ölçümleri INBODY-S10 cihazı ile ölçülmüştür. Çalışmaya 56 erkek 69 kadın dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan erkek hastaların yaş ortalaması 52±10 olup; kadınların ise 50±11’dir. Katılımcıların %46.4’ü 0-5 yıldır, %24.8’i 11-15 yıldır, %18.4’ü 15 yıldan fazla süredir diyabet hastasıdır. Katılımcıların tüm vücut faz açısı (°) ortalaması 5.54±0.78° bulunmuştur. Erkeklerin tüm vücut faz açısı ortalaması kadınların tüm vücut faz açısı ortalamasına göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla 5.93± 0.73°;5.23± 0.68°) ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Katılımcıların Sağlıklı Yeme İndeksi Skoru (HEI-2015) ortalaması 43.40±9.95’tir. Katılımcıların %27.2’sinin geliştirilmesi gereken bir diyet uyguladığı, %72.8’inin ise yetersiz bir diyet uyguladığı görülmüştür. Katılımcıların tüm vücut faz açısı ile vücut ağırlığı, vücut yağ yüzdesi, vücut yağ kütlesi, kemik mineral içeriği, yağsız vücut kütlesi, toplam vücut suyu, segmental faz açıları, yaş, sağlıklı yeme indeksi skoru, diyetle alınan posa miktarı, su tüketimi, diyetle alınan A, E, C, D, B1, B2, folat, B12 vi vitaminleri, kalsiyum, fosfor, demir, çinko, sodyum, fiziksel aktivite ve duygu durum skorları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p < 0.05). Sonuç olarak, hücre sağlık durumunu gösteren faz açısı, birçok faktörden etkilenen, hastalıkların prognozu hakkında bilgi veren geliştirilebilir bir BIA parametresidir. Gelecekteki çalışmalarla, refereans faz açısı değerlerinin belirlenmesiyle, rutinde daha sık kullanılan bir parametre haline gelmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Biyoelektrik İmpedans Analizi, Faz Açısı, Tip-2 Diyabet, Antropometrik Ölçümler, Diyet Kalitesi.