DUCHENNE MUSKÜLER DİSTROFİLİ ÇOCUKLARDA ALT ÜRİNER SİSTEM SEMPTOMLARININ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Türkan Akbayrak
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı; Duchenne Musküler Distrofili (DMD) çocuklarda alt
üriner sistem semptomları (AÜSS)’nın dağılımı ve bu semptomlar ile fonksiyonel
seviye, postür, kas kuvveti, pelvik taban kas kontrolü, günlük yaşam
aktivitelerine katılım ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Çalışmaya 5-18 yaş aralığındaki (Yaş: 9,00±3,32 yıl,
Vücut ağırlığı: 31,10±12,59 kg, Boy uzunluğu: 125,87±18,46 cm) 45 DMD’li çocuk
ve ailesi dahil edildi. AÜSS, İşeme
Bozuklukları Semptom Skoru ile; fonksiyonel seviyeleri, Brooke Üst Ekstremite Fonksiyonel
Sınıflandırması ve Vignos Skalası ile; bireylerin postürleri, New York Postür
Değerlendirme Anketi, Baseline Baloncuk İnklinometre (10602, Fabrication
Enterprises Inc. New York, ABD) ve Baseline Dijital İnklinometre (12-1057,
Fabrication Enterprises Inc, New York, ABD) ile; günlük yaşam aktivitelerine
katılımları, Barthel İndeksi ile ve yaşam kaliteleri, Pediatrik Yaşam Kalitesi
Envanteri 3.0 Nöromusküler Modül ile değerlendirildi. Ayrıca, Hoggan microFET2
cihazı (Hoggan Scientific, LLC, Salt Lake City UT, ABD) kullanılarak bireylerin
kalça fleksör, quadriceps femoris, omuz fleksör, dirsek ekstansör, dirsek
fleksör, gövde ekstansör ve gövde fleksör kaslarının kuvveti değerlendirildi. Değerlendirmeler
bir kez yapılmış olup ilişkili faktörler, AÜSD olan ve olmayan grupla
karşılaştırıldı ve faktörlerin AÜSS şiddeti ile ilişkisi incelendi.
Çalışmaya katılan DMD’li çocukların %86.7’sinde en az 1 tane AÜSS ve %44,44’ünde alt üriner sistem disfonksiyonu (AÜSD) saptandı. Bilateral kalça fleksör, quadriceps femoris, dirsek fleksör ve ekstansör kas kuvvetleri azaldıkça AÜSD şiddetinin arttığı bulundu (p<0,05). Bunun yanı sıra AÜSD şiddeti arttıkça günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesinin ve yaşam kalitesinin azaldığı saptandı (p<0,05). Üst ekstremite fonksiyonellik seviyesi, postür puanı, pelvik taban kas kontrolü ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyesi; AÜSD olmayan grupta anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05).
Tüm bu bulgular sonucunda AÜSS, DMD’li çocuklarda sık görülmesine ve çocukların yaşam kalitesini ve günlük yaşam aktivitelerine katılımını olumsuz yönde etkilemesine rağmen göz ardı edilmiş bir durumdur. Çalışmamız sonucunda, AÜSS ile ilişkili olduğu gösterilen parametrelere yönelik değerlendirmelerin önemi belirtilerek DMD’li çocuklarda AÜSS’ye yönelik tedavilerin planlanlanmasının önemi vurgulandı.
Anahtar Kelimeler: Duchenne musküler distrofi, Alt üriner sistem
semptomu, Kas kuvveti, Postür, Lumbal lordoz açısı, Pelvik Taban Kas Kontrolü, Yaşam
kalitesi.