Basketbol antrenörlerinin metaprogramları ile sporcuları tarafından algılanan liderlik nitelikleri arasındaki ilişki
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi Ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Turgay Biçer
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET
Günümüz dünyasına yön veren ekonomik, sosyolojik ve politik gelişmelere ek olarak özellikle son elli yıllık süreç içerisinde çok büyük mesafe kat edilen spor alanında da söz edilmektedir. Spor, tüm yönleriyle insanları, ülkeleri, politikaları, ekonomiyi ve neredeyse tüm bilim dallarını etkilemeyi başarmış. Geniş bir perspektifte farklı tercihleri, beğenileri ve imkanları olan insanlara hitap edebilen pek çok forma girmiştir. En çok adından bahsettiren, küresel bir ekonomiyi ve sosyolojik etki gücünü bünyesinde barındıran branşlardan birisi de Basketbol dur.
Bu araştırmada, Basketbol antrenörlerinin metaprogramları ile sporcuları tarafından algılanılan liderlik stilleri arasındaki ilişki düzeyinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte, antrenörlerin algılanılan liderlik stillerinin ve meta-programlarının demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.
Araştırmada iki değişik ölçek kullanılmıştır. Bu ölçeklerden "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" (Multifactor Leadership Questionnaire) antrenörlerini değerlendirmek üzere 45 basketbol takımının sporcularına uygulanmıştır. Çok faktörlü liderlik ölçeği toplam 36 soru ve 3 ana faktörden oluşmaktadır. 3 ana faktöre bağlı olarak "Dönüştürücü Liderlik" faktöründe; "Karizmatik/ilham verici lider", "Entelektüel Uyarım" ve "Bireysel Destek" faktörlerinden oluşan Üç alt faktör, "Sürdürümcü Lider" faktöründe; "Ödüle Bağlı", "Aktif" ve "Pasif olmak üzere 3 alt faktör ve "Serbestlik Tanıyan Liderlik" ana faktörlerinden oluşmaktadır.
Uygulanan diğer ölçek “Metaprogram Ölçeği”dir. Metaprogram ölçeği toplam 42 soru ve 14 faktörden oluşmaktadır. Bu 14 faktör: Proaktif-Reaktif, Yaklaşan-Kaçan, İç Odaklı-Dış Odaklı, Kurallı-Kuralsız, Genel-Özel, Eşleşen-Eşleşmeyen, Süreç-Sonuç’dur. Metaprogram ölçeği 45 basketbol antrenörüne uygulanmıştır.
Her iki ölçek sonuçları SPSS 13.0 programında analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda antrenörlerin; Algılanılan liderlik davranışı arasında "Ödüle Bağlı Liderlik" boyutu ile “İç Odaklı Metaprogramları” arasında negatif bir ilişki saptanırken, "Sonuç Odaklı Metaprogramları" ile “Dönüşümsel Liderlik” ve Karizmatik İlham Verici Liderlik pozitif ilişki bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Antrenör, Liderlik, Metaprogram, Karizmatik, Basketbol