Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyelilere Yönelik Toplum Tabanlı Sağlık Hizmetleri Örneği: Evde Sağlık Bakım Elemanlarının Yetiştirilmesi ve İstihdamı
Sağlık ve Toplum, cilt.36, sa.1, ss.3-12, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 36 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Sağlık ve Toplum
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.3-12
- Lokman Hekim Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Türkiye, dünyada en fazla Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapan ül- kedir. Geçici koruma altındaki Suriyelilerin özellikle yaşlı ve yeti kaybı olan kırılgan grupları, dil ve kültürel bariyerler nedeniyle sağ- lık hizmetlerine erişimde güçlük yaşamaktadır. Bu çalışma, Dünya Sağlık Örgütü ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle geliştirilen ve sivil toplum kuruluşları tarafından desteklenen Evde Sağlık Bakım Programı’nın eğitim süreçlerini, saha uygulamaları- nı ve sağlık hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerini incelemekte- dir. Program kapsamında 394 Suriyeli Evde Sağlık Bakım Elemanı (ESBE) eğitilmiş; Mart 2019–Kasım 2023 arasında yedi ilde yakla- şık 900 hastaya 86.214 ev ziyareti ve 431.070 bakım faaliyeti ger- çekleştirilmiştir. Bulgular, ESBE’lerin temel bakım sunmanın yanı sıra dilsel ve kültürel aracılık rolü üstlenerek hasta memnuniyetini, uygun yönlendirmeleri ve sağlık sistemine duyulan güveni artırdı- ğını göstermektedir. Sürekli eğitim, güçlü gözetim ve sürdürülebilir finansman ile desteklendiğinde modelin ulusal sağlık sistemi içinde ölçeklenebilir ve iyi uygulama örneği olabileceği değerlendirilmek- tedir.
Türkiye hosts the world’s largest population of Syrian refugees. Ol- der adults and persons with disabilities under temporary protection face significant barriers in accessing healthcare due to linguistic and cultural challenges. This study examines the training processes, field implementation, and perceived impacts of a community-ba- sed Home Care Support Program developed through collaboration between the Ministry of Health and the World Health Organization, with support from civil society organizations. Within the program, 394 Syrian Community Health Support Staff were trained and dep- loyed across seven provinces between March 2019 and November 2023. During this period, approximately 900 patients received 86,214 home visits and 431,070 care activities. Findings indicate that staff not only provided essential home-based care but also ser- ved as cultural and linguistic mediators, improving patient satisfac- tion, strengthening referrals, and increasing trust in health services. With strengthened supervision, continuous training, and sustainable financing, this culturally adapted model demonstrates strong poten- tial for integration and scale-up within national health systems.