Akademik Veri Yönetim Sistemi
Translasyonel Tıp Açısından Epitel Bariyer Disfonksiyonu. , Yüksel H, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.58-63, 2025
ÖZET Bu bölümde, solunum yollarında epitel bariyer disfonksiyonu ve kompanzasyon mekanizmaları,
epitel-mezenkim geçişi (EMT) ve mezenkim-epitel geçişi (MET) açısından ele alınmıştır. Epitel bariyer,
dış uyaranlara karşı ilk savunma hattını oluşturan kritik bir yapıdır. Sıkı bağlantılar, adheran bağlantılar,
desmozomlar/hemidesmozomlar ve aralık bağlantılar, epitel hücrelerini bir arada tutarak bariyer bütünlüğünü
sağlar. Ancak, sigara dumanı, hava kirliliği, patojenler ve ev tozu akarları gibi faktörler, hücreler
arası bağlantıları zayıflatarak bariyer bütünlüğünü bozar. Solunum yollarında, epitel bariyer
disfonksiyonu çeşitli hastalıkların patogenezinde rol oynar. Hasar durumunda, EMT ve MET süreçleri
onarım mekanizmalarının önemli bileşenleridir. EMT, epitel hücrelerinin mezenkimal özellikleri kazanmasını
sağlarken, MET bu sürecin tersini gerçekleştirir. Bu süreçler, TGF-β, Wnt ve Hedgehog gibi
sinyal yolakları tarafından düzenlenir. Kronik inflamasyon veya sürekli hasar durumlarında, EMT'nin
aşırı aktivasyonu fibrozis ve doku yeniden şekillenmesine yol açabilir. Astım, KOAH ve diğer solunum
yolu hastalıklarında, EMT'nin rolü giderek daha fazla anlaşılmaktadır. Bu mekanizmaların daha iyi aydınlatılması,
yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.