Sağlık Hizmetleri Alanında Eğitim Veren Bir Lisede Öğrencilerin Obezite Sıklığı ve Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK İLBASAN
Danışman: Sarp Üner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma sağlık hizmetleri alanında eğitim veren bir lisedeki öğrencilerde obezite sıklığını, beslenme alışkanlıklarını ve bunlar ile ilişkili olabilecek bazı faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı kesitsel tipteki çalışma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ankara'da sağlık hizmetleri alanında eğitim veren bir lisede öğrenim gören 13-19 yaşları arasındaki 310 öğrenciyle yapılmıştır. Veri toplama yüz yüze anket uygulama ve bazı antropometrik ölçümler ile yapılmıştır. ''Beslenme Alışkanlıkları İndeksi (BAİ)'', araştırmacı tarafından literatür taranarak oluşturulan 'Beslenme Özellikleri, Sosyodemografik ve Diğer Bazı Özellikler Anket Formu'' kullanılmıştır. Öğrencilerin boy ve vucut ağırlığı ölçülerek Beden Kütle İndeksi (BKİ) hesaplanmış, persentil eğrilerine göre obezite durumları belirlenmiştir. Elde edilen veriler yüzdelik dağılım, ortalama, standart sapma, ki-kare ile analiz edilmiştir. Obezite sıklığı %6,1 olan çalışma grubunda öğrencilerin %17,4'ü fazla kiloludur. Öğrencilerin %59,4'ü öğün atlamakta olup genellikle iştahsızlık nedeniyle kahvaltı yapmamaktadır. Öğrencilerin %85,8'i hazır gıda tüketmektedir ve bunların çoğu sevdikleri için ve arkadaşlarıyla birlikteyken tüketmektedir. Çalışmada öğrencilerin gelir durumu ve vücut ağırlığına göre kendini tanımlama durumu ile BKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Ailesinde obez birey olan ve hekim tarafından tanısı konulmuş kronik hastalığı bulunan katılımcılar ile BKİ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. BAİ toplam puan ortalaması (±SD) 11,95 (±3,83) olan öğrencilerin %7,1'i risk taşımamakta, %49,7'si hafif, %38,7'si orta ve %4,5'i yüksek risk grubunda yer almaktadır. BKİ ile öğrencilerin günlük su tüketimi, diyet yapma, yiyecekleri yeme şekli gibi beslenme alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Araştırma sonuçlarına göre fazla kiloluluk ve obezite sıklığı azımsanmayacak düzeyde olan öğrencilerin beslenme alışkanlıklarında risk durumları bulunmaktadır. Bu alanda adölesanlarda temsiliyeti yüksek ve farklı antropometrik ölçümlerle kapsamlı araştırmalar yapılması önerilmektedir. Özellikle okul sağlığı çalışmalarına gereken önem verilmeli ve çalışmaların ülkedeki tüm okullarda uygulanması sağlanarak sık aralıklarla denetimleri yapılmalıdır.