Gebelerde algılanan cinsiyet rolü ve doğum korkusu arasındaki ilişkinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE BAYSAL

Danışman: Didem Şimşek Küçükkelepçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, gebelerde algılanan cinsiyet rolü ile doğum korkusu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma bir eğitim ve araştırma hastanesinde 260 nullipar gebe ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Bem Cinsiyet Rolü Envanteri ve Wijma Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği A Versiyonu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC., Chicago, IL, USA) istatistik programı aracılığıyla; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, pearson korelasyon, lineer regresyon, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmamızda gebelerin yaş ortalaması 28,03±4,95, gebelik haftaları ortalaması 33,56±4,21, ortalama kadınsılık puanı 113,35±10,49, ortalama erkeksilik puanı 95,39±13,58 olarak bulunmuştur. Gebelerin %23,1'inin düşük, %26,5'inin orta, %35'inin yüksek, %15,4'ünün ise klinik düzeyde doğum korkusu yaşadığı tespit edilmiştir. Gebelerin %34,2'sinin "Belirsiz" cinsiyet rolünü, %28,1'inin "Androjen" cinsiyet rolünü, %20,4'ünün "Kadınsı" cinsiyet rolünü, %17,3'ünün "Erkeksi" cinsiyet rolünü benimsediği tespit edilmiştir. Cinsiyet rolüne göre gruplar incelendiğinde, kadınsı cinsiyet rolüne sahip gebelerin doğum korkusu puan ortalaması 71,56±24,34'tür ve diğer cinsiyet rollerine sahip gebelere göre en yüksektir. Araştırmamızda yaş grupları, gelir durumu, gebelikte destek varlığı, sigara kullanımı, doğum şekli tercihi, eğitim düzeyi, çalışma durumu, aile tipi, eşin eğitim düzeyi ve eşin çalışma durumu gibi değişkenler açısından doğum korkusu puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Gebelik ve doğum sürecinde kadına bakım veren sağlık profesyonelleri, cinsiyet rollerini doğum korkusunu etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendirmelidir. Anahtar Kelimeler: Gebelik, Doğum, Doğum Korkusu, Algılanan Cinsiyet Rolü, Ebelik.