Esnek pes planuslu bireylerde kişiye özel tasarlanmış 3D baskılı ve CNC yöntemiyle üretilen tabanlığın ayak postürü, plantar kuvvet dağılımı ve memnuniyet üzerine etkilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE KESİKBAŞ KURT

Danışman: NİLGÜN BEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı esnek pes planusu olan bireylerde kişiye özel tasarlanmış üç boyutlu (3D) baskı ve Computer Numerical Control (CNC) yöntemiyle üretilen tabanlığın ayak postürü, plantar kuvvet dağılımı ve memnuniyet üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya 18-55 yaş arasında, 3D baskılı tabanlık kullanan 20, CNC yöntemiyle üretilen tabanlık kullanan 20 olmak üzere 40 birey dahil edildi. Bireylerin demografik bilgileri kaydedildi; ayak ağrısı Görsel Analog Skalası-Ayak Ayak Bileği (VAS-FA), arka ayak açısı Subtalar Açı (STA), medial longitudinal ark yüksekliği Feiss Hattı ve Navikular Düşme (ND) miktarı, ayak postürü Ayak Postür İndeksi (APİ), plantar basınç dağılımlarını ve basınç merkezinin (Centre of Pressure-CoP) X ve Y eksen sapmalarını değerlendirmek için pedobarografik analiz, alt ekstremite fonksiyonelliği OPUS Alt Ekstremite Fonksiyonel Durum Anketi, ve kullanılan tabanlıklara ilişkin kullanıcı memnuniyeti değerlendirmesi için Quebec Yardımcı Teknoloji Kullanıcı Memnuniyeti Değerlendirme anketi (Q-YTKMD), kullanıldı. 8 haftalık tabanlık kullanımı sonrasında her iki grupta da APİ, STA ve ND değerlerinde anlamlı azalma görüldü (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmada, sağ ayak APİ, STA ve ND azalmasının 3D grubunda daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Plantar basınç dağılımında 3D grubunda arka ayak temas alanında artış, CNC grubunda sol ayak toplam temas alanında azalma saptandı (p<0,05). CoP salınımı her iki grupta da mediolateral ve anteroposterior yönde azaldı (p<0,05). Kullanıcı memnuniyetinde 3D grubunun Q-YTKMD toplam puanı CNC grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, kişiye özel tasarlanmış tabanlıkların, 8 haftalık tabanlık kullanım sonrası; ağrı şiddeti, STA, ND, CoP salınımı, alt ekstremite fonksiyonelliği ve kullanıcı memnuniyeti gibi parametrelerde olumlu değişimler sağladığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar, kişiye özel tabanlık kullanımının esnek pes planus tedavisinde destekleyici bir yaklaşım olduğunu göstermektedir.