Batman ili toplum eczacılarının akılcı ilaç kullanımı konusundaki bazı bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM AKIN
Danışman: Elif Hilal Vural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlaçların akılcı olmayan kullanımı, ciddi sağlık problemlerine ve tedavi masraflarının artmasına yol açmaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün, Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) çalışmaları, dünya genelinde hızla yaygınlaşmaktadır. Sürekli Mesleki Gelişim (CPD), eczacıların bilgi, beceri ve tutumlarını sistematik olarak geliştirmeyi amaçlayan, öz değerlendirme, kişisel planlama, uygulama, dokümantasyon ve değerlendirme aşamalarından oluşan bir döngüdür. Bu bağlamda, eczacılar yalnızca ilaç dağıtıcısı değil, hastaların tedavi süreçlerinde aktif birer sağlık profesyoneli olarak konumlandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı toplum eczacılarının AİK konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesidir. Çalışmamızda AİK'nın önemine dikkat çekilerek, Batman toplum eczacılarının AİK'na karşı tutum, davranışları ve bilgi düzeyleri incelenmiştir. Bu çalışmada, toplum eczacılarına AİK bağlamında İyi Eczacılık Uygulamaları, Sürekli Mesleki Gelişim, hasta güvenliği ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği gibi temel konular çerçevesinde hazırlanan 62 soruluk anket Batman ili toplum eczacılarına uygulanmıştır. Çalışma nitel ve tanımlayıcı bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Anket Haziran-2024 ile Eylül-2024 ayları arasında Batman toplum eczacılarına Batman Eczacı Odasının izni ile elektronik ortamda gönderilmiş ve veri analizi için anketteki soruların yanıtları, frekans analizi, yüzdelik hesaplamalar ve çapraz analizler kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre; Batman ilindeki toplum eczacılarının %81'ine ulaşılmıştır. Çalışmamızda katılımcıların %68,4'ü erkek, %31,6'sı kadındır. Katılımcıların %99,1'i akılcı ilaç kavramını duyduklarını, katılımcıların %61,4'ü ilaç etkileşimleri ve advers etkilerini araştırmak için bir web sitesi takip ettiklerini, katılımcıların %74,6'sı lisans eğitimi sırasında akılcı ilaç kullanımı dersi aldıklarını, katılımcıların %94,7'si hastalarına hekim reçeteleri dışında gıda takviyeleri ve vitamin gibi tedavi önerdikleri, katılımcıların %49,1'i mesleklerini icra ederken akılcı ilaç kullanımına ilişkin kurs, seminer veya eğitimlere katıldıklarını beyan etmişlerdir ayrıca katılımcıların %69,29 akılcı ilaç kavramını tam ya da tama yakın tariflemiştir. Sonuç olarak toplum eczacıları, akılcı ilaç kullanımının yaygınlaştırılmasında kritik bir role sahiptirler. Hastalara doğru bilgi ve rehberlik sunarak, ilaçların bilinçli ve etkili bir şekilde kullanılmasına yardımcı olurlar. Bu sayede, tedavi süreçleri daha güvenli ve başarılı olur. Bu sorumluluklarını yerine getirmede, lisans sonrası eğitimlerin sürekli olması önem arz etmektedir.