BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇEŞİTLİ KLİNİK ÖRNEKLERDEN İZOLE EDİLEN ESCHERICHIA COLI VE KLEBSİELLA TÜRLERİNE AİT KÖKENLERDE ANTİBİYOTİK DİRENÇ PROFİLLERİ VE GENİŞLEMİŞ SPEKTRUMLU BETA-LAKTAMAZ AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Semra Şahin
Danışman: Safiye Göçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gram negatif bakterilerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL) beta-laktam grubu antibiyotiklere direncin en önemli sebebidir. GSBL enzimi üreten bakteriler hastane enfeksiyonu etkeni olarak salgınlar yapabilir, yetersiz tedavi, uzun yatış süreleri veya artmış hasta ölümlerine neden olabilir. Çalışmamız Lokman Hekim Üniversitesi hastanesinde Eylül 2022-Ocak 2023 arasında çeşitli klinik örneklerden izole edilen Escherichia coli ve Klebsiella türlerine ait kökenlerde antibiyotik direncinin araştırılmasını, GSBL sıklığının tespit edilmesini, GSBL oranlarının servislere ve örnek türlerine göre dağılımını, yaş ve cinsiyetle ilişkili olup olmadığının incelenmesi amaçlandı. Çalışmamıza toplam 315 suş dahil edildi. Bunların 213'ü E.coli, 102'si Klebsiella spp. olarak belirlendi. Antibiyotik duyarlılık testinde ampisilin, amoksislin-klavulanikasit, piperasilin/tazobaktam, sefuroksim, sefiksim, sefotaksim, gentamisin, amikasin, siproflokasin, trimetoprim-sülfometaksasol, imipenem, meropenem duyarlılıkları araştırıldı. GSBL varlığı çift disk sinerji yöntemi ile tespit edildi. Sonuçlar EUCAST tarafından önerilen zon çaplarına göre değerlendirildi. GSBL pozitiflik oranı E.coli için %35 iken, Klebsiella türleri için %53 olarak bulundu. Çocuk hastalarda GSBL pozitiflik oranı %22 olarak bulunurken bu oran erişkinlerde %42 idi. GSBL pozitifliği açısından kadın ve erkek hastalar arasında anlamlı fark bulundu, erkek hastalarda pozitiflik oranı daha yüksekti. Klinik örneklerden de trakeal aspirat ve yara örneklerinde GSBL pozitifliği daha yüksek tespit edildi. Disk difüzyon testi sonuçlarında en yüksek direnç beta-laktam grubu antibiyotiklere bulunurken en düşük direnç karbapenem grubu ilaçlara bulundu. GSBL pozitifliği bakterilerde hala önemli bir direnç sorunu olmaktadır. Bu çalışma GSBL üreten suşların çift disk sinerji ile tespit edilebilmesinin önemini vurgulanmak istenmiştir. Artmış GSBL pozitiflik oranları için en önemli risk faktörlerinden birisi yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımıdır. Sürveyans çalışmaları ve gerekli hastalarda izolasyon önlemleri ihmal edilmemelidir.