Üniversite Öğrencilerinin Siber Zorbalık, Siber Mağduriyet ile Psikolojik İyi Oluş Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKİN İREM ÇİFÇİ

Danışman: Meltem Meriç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinin siber zorbalık, siber mağduriyet ile psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılı güz döneminde Lokman Hekim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde eğitimine devam eden çalışmaya katılmayı kabul eden 295 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Siber Mağduriyet Ölçeği (SMÖ) ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS Version 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda ölçek toplam puan ortalamaları PİOÖ 43,51±7,49, SMÖ 1,23±0,34, SZÖ 1,09±0,21 olarak belirlenmiştir. Araştırmada psikolojik iyi oluş ile siber ortamda sosyal dışlanma mağduriyeti arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Siber mağduriyet düzeyi ile tüm mağduriyet ve zorbalık alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak, siber ortamda sosyal dışlanmaya uğrayan öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının azaldığı, siber mağduriyet arttıkça farklı türde mağduriyetlere de maruz kalma riskinin yükseldiği ve zorbalığın çok yönlü olup birden fazla türde yaşanabileceği görülmüştür. Bu nedenle, üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşunu desteklemek amacıyla siber zorbalık ve mağduriyeti önlemeye yönelik farkındalık eğitimleri düzenlenmesi önerilmektedir.