Yetişkin Bireylerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Düzeyi İle Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanan Bireylere Yönelik Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Selma Özdemir

Danışman: Meltem Meriç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmış olup, amacı; yetişkin bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranışlarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde yaşayan TUİK 2022 verilerine göre belirlenen 65 yaş ve altı 411 yetişkin oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (RSOÖ) ve Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanan Bireylere Yönelik Tutum ve Davranışlar Ölçeği (BYMTÖ) kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını belirlemek için Kolmogorov Smirnov Testi kullanılmıştır. Bağımsız iki değişken ortalaması arasındaki fark için veriler normal dağılıyor ise t-testi, veriler normal dağılmıyor ise Mann-Whitney U testi, ikiden fazla değişkenin ortalamaları arasındaki fark için veriler normal dağılıyor ise Tek Yönlü Anova Testi, normal dağılıma uymayan veriler için Kruskal-wallis Testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda yetişkinlerin ölçek toplam puan ortalamaları RSOÖ 123,922± 13,807, BYMTÖ 73,319±17,157 olarak belirlenmiştir. RSOÖ alt boyutlarından ruh sağlığı ile ilgili hastalıklara yönelik tutumlar ile madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranış toplam puanı arasında r=0.133 pozitif çok zayıf (p=0,007<0.05) düzeyde korelasyon bulunmuştur. Sonuç olarak; ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile damgalama tutumu arasında zayıf düzeyde ilişki belirlenmiştir. İlişkili faktörleri araştırmaya yönelik çalışmaların yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Yetişkinler, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Bağımlılık, Damgalama, Psikiyatri Hemşireliği