Çocuklarda kan alma sırasında kaleidoskop ve dikkati başka yöne çeken kartların ağrı ve korku düzeyine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASRET TOPRAK
Danışman: Didem Şimşek Küçükkelepçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, çocuklarda kan alma işlemi sırasında kaleidoskop ve dikkati başka yöne çeken kartların ağrı ve korku düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırma, Mart-Haziran 2025 tarihleri arasında Dr. Hulusi Alataş Elmadağ Devlet Hastanesi kan alma biriminde dahil edilme kriterlerini karşılayan her grupta 30 çocuk olmak üzere toplam 90 çocuk ile tamamlanmıştır. Veriler, Tanıtıcı bilgi formu, Wong-Baker Faces Ağrı Derecelendirme Ölçeği, Çocuk Korku Ölçeği ve Yüz İfadeleri Ağrı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçümler hem ebeveyn hem de bağımsız gözlemci (araştırmacı) tarafından yapılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Kruskal-Wallis H testi, Wilcoxon testi, Fisher Exact testi, sınıf içi korelasyon katsayısı ve Spearman korelasyonu kullanılmıştır. Katılımcılar demografik açıdan benzer bulunmuştur (p>0,05). Dikkati başka yöne çeken kart grubunun ağrı ve korku puanları hem araştırmacı hem ebeveyn değerlendirmelerinde kontrol ve kaleidoskop gruplarına göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Wong-Baker ve Yüz İfadeleri Ağrı Ölçeği sonuçlarında, Dikkati başka yöne çeken kart<(Kontrol ≈ Kaleidoskop) ilişkisi gözlenmiştir. Çocuk Korku ölçeğinde, araştırmacı değerlendirmelerinde dikkati başka yöne çeken kart grubunun puanları en düşük, kontrol grubunun puanları en yüksek bulunmuştur. Ölçekler arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon (r=0,7-0,96) tespit edilmiştir. Dikkati başka yöne çeken kart yöntemi, 4-6 yaş çocuklarda kan alma sırasında ağrı ve korkuyu azaltmada kaleidoskop ve kontrol gruplarına kıyasla daha etkilidir. Kaleidoskop yöntemi ise bazı ölçütlerde etkili olsa da dikkati başka yöne çeken kart kadar belirgin bir üstünlük göstermemiştir. Sonuç olarak dikkati başka yöne çeken kartların kan alma işlemi sırasında etkili olduğu saptanmıştır.