Kronik Ayak Bileği İnstabilitesinin Duyu Parametreleri ve Denge Performanslarına Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA YAYAN
Danışman: Nilgün Bek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, kronik ayak bileği instabilitesinin (KAİ) hafif dokunma-basınç duyusuna, proprioseptif duyuya, statik dengeye, dinamik dengeye ve ayak-ayak bileği fonksiyonuna etkisini incelemektir. Cumberland Ankle Instability Tool (CAIT) skoru 24 puan ve altı olan, son 6 ay içinde en az bir ayak bileği burkulması yaşamış ve son bir yıl içinde birden fazla boşalma hissi yaşamış 20 kişi, KAİ grubuna; CAIT skoru 24'ten yüksek olan ve son bir yılda ayak bileği burkulması öyküsü olmayan 20 kişi, kontrol grubuna dahil edilmiştir. Çalışmaya 18-40 yaş arasındaki bireyler alınmış olup, gruplar cinsiyet, yaş, beden kitle indeksi ve dominant alt ekstremite açısından benzerdir. Her iki grupta da 14 kişinin dominant tarafı instabil iken, 6 kişinin nondominant tarafı instabildir. CAIT skoru, KAİ grubunda 13.5 iken, kontrol grubunda 29 çıkmıştır. Ayak bileği eklem hareket açıklığı için yapılan gonyometrik ölçümlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Kas kuvveti ölçümleri için, dijital dinamometre kullanılmıştır. KAİ grubu ile kontrol grubu arasında ayak bileği dorsifleksiyon, plantar fleksiyon, inversiyon, eversiyon kas kuvvetleri ve ayağın intrinsik kas kuvvetleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklar görülmüştür (p 0,05). Statik denge, Balance Error Scoring System (BESS) ile değerlendirilmiş ve KAİ grubunun sert zemindeki ve yumuşak zemindeki total BESS puanları, kontrol grubunun puanlarından istatistiksel olarak anlamlı derece fazla bulunmuştur (p 0,05). Ayak-ayak bileği fonksiyonu, Foot and Ankle Ability Measure-Turkish (FAAM-T) ile değerlendirilmiş, KAİ grubunun FAAM-T günlük yaşam aktiviteleri skalasının ve spor alt skalasının puanlarının, kontrol grubunun puanlarından istatistiksel olarak daha az olduğu görülmüştür (p<0,05). Çalışma, KAİ kişilerde kas kuvveti, statik denge ve ayak-ayak bileği fonksiyonunda kayıplar olduğunu ortaya koymaktadır, ancak KAİ grubu ile kontrol grubu arasında duyu ve denge performansı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmamaktadır. Bu nedenle, rehabilitasyon planlanırken kişilerin duyu parametreleri ve denge performansı dikkate alınmalıdır.