Türkiye'de bulunan ilaç ar – ge merkezlerinde yapılan ilaç ar – ge faaliyetlerinin klinik araştırma boyutuyla değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İLAÇ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞÇE KARAYEL
Danışman: Elif Hilal Vural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlaç geliştirilme aşamasında Ar-Ge çalışmaları önem taşımaktadır ve klinik araştırmalar ilaç Ar-Ge çalışmalarının ayrılmaz bir bütünüdür. Teknolojinin gelişmesi ve küreselleşmenin etkisiyle artan rekabet, şirketleri daha yenilikçi olmaya teşvik etmiştir. Firmalar, pazarda ayakta kalabilmek ve büyümek için yeni ve farklı ürünler üretmeye yönelmiştir. Yalnızca yerel pazarlarda değil, küresel pazarda da rekabet edebilmek için yenilikçi ve çağa uygun ürünler geliştirmek bir zorunluluk haline gelmiştir. İlaç sektörü hem stratejik önemi hem de katma değeri en yüksek ürünlerin üretilmesi nedeniyle, dünya genelinde Ar-Ge harcamalarının en yoğun olduğu sektördür. Bu sektör, insan sağlığı ve yaşam kalitesini geliştiren ürünlerin geliştirilmesine odaklanarak kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı ilaç Ar-Ge süreçlerine klinik araştırma boyutuyla bakılması ve ülkemizde yeni ilaç gelişim süreci hakkında değerlendirme yapılmasıdır. İlaç Ar-ge merkezlerinin klinik araştırma boyutuyla değerlendirilmesinin bu alanda yapılan faaliyetlerin ülkemizde yenilikçi moleküllere yönelik değerlendirmelere bir yaklaşım sunacağı düşünülmektedir. Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na kayıtlı 42 ilaç Ar-Ge merkezi davet edilmiştir. Veri toplama için Ar-Ge merkezlerinin sorumlularıyla e-posta ve telefon yolu ile görüşülerek anket yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi yapılarak bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır. Ar-Ge merkezi yönetici/yetkilileri tarafından cevaplanan formlarla ve Ar-Ge merkezlerinin faaliyetleri, çalışan sayısı, yürüttükleri projeler, geliştirilen moleküller çalışılan ürünlerin yenilikçi veya eşdeğer olması gibi özellikleri ve klinik araştırmaya geçen moleküller olup olmadığı değerlendirilmiştir. İlaç Ar-Ge merkezlerinde yapılan faaliyetlerin eşdeğer ürün geliştirme üzerine yoğunlaştığı buradaki gerekliliklere göre ürünlerin klinik faz aşamasına geçtiği değerlendirilmiştir. Dönüş yapan merkezlerde yeni ilaç konusunda çalışma yapılmadığı gözlenmiştir. Az sayıda merkezde ise biyobenzer ve nadir hastalıklar gibi katma değeri yüksek alanlarda çalışma yapıldığı yapılan değerlendirmeler arasındadır.