Serebral Palsili Çocuklarda Fonksiyonel Seviye Ve Klinik Tipin, Ebeveynlerin Kas-İskelet Sistemi Problemlerine Ve Yaşam Kalitesine Etkisinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA KOÇASLAN

Danışman: Nilgün Bek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, serebral palsili (SP)'li çocuklarda fonksiyonel seviye ve klinik tipin, ebeveynlerinin kas- iskelet sistemi problemlerine ve yaşam kalitelerine etkisini incelemek ve anne- baba üzerindeki etkileri karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya 3-18 yaş arası 48 erkek 48 kız olmak üzere SP tanılı 96 çocuk ve ebeveynlerinin her ikisi dahil edilmiştir. Çocuklar ve ebeveynlerinin; yaş, boy uzunluğu, kilo, vücut kitle indeksi gibi demografik bilgileri kaydedilmiştir. Çocukların fonksiyonel seviyelerini değerlendirmek için; Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (GMFCS) ve El Becerileri Sınıflandırma Sistemi (MACS) ölçekleri kullanılmıştır. Ebeveynlerin kas-iskelet sistemi problemlerini belirlemek Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Ölçeği ve Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH); yaşam kalitesi incelemek için Aileye Etki Ölçeği (IPFAM) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF-27) ölçekleri kullanılmıştır. SP'li çocuğun GMFCS ve MACS ölçeklerine göre fonksiyonel seviyeleri düştükçe; ebeveynlerin her ikisinde de DASH ve Cornell skorları anlamlı derecede artmakta (p<0,05), annelerin IPFAM total, genel etki, sosyal ilişkilerde bozulma, baş etmede zorluk skorları ve babaların IPFAM total, genel etki, baş etmede zorluk skorları anlamlı derecede artmakta (p<0,05); ebeveynlerin her ikisinde de, WHOQOL tüm skorları anlamlı derecede düşmektedir (p<0,05). Ebeveynler, kas-iskelet sistemi problemleri açısından karşılaştırıldığında annelerin etkilenimlerinin babalardan daha yüksek olduğu gösterilmiştir (p<0,05); yaşam kaliteleri açısından karşılaştırıldığında yine annelerin babalara göre anlamlı derecede daha fazla etkilendiği belirlenmiştir (p<0,05). SP klinik tiplerine göre incelendiğinde, quadriplejik tip SP tanılı çocukların ebeveynlerinin Cornell skorları, diplejik ve hemiplejik tip SP tanılı çocukların ebeveynlerine göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Quadriplejik tip SP tanılı çocukların annelerinin WHOQOL tüm skorlarının ve babaların WHOQOL fiziksel sağlık ve çevre skorlarının diplejik ve hemiplejik tip SP tanılı çocukların anne ve babaların skorlarına göre anlamlı derecede daha düşük olduğu gösterilmiş (p<0,05); annelerde IPFAM total, genel etki, sosyal ilişkilerde bozulma ve baş etmede zorlanma skorlarının ve babalarda IPFAM total ve sosyal ilişkilerde bozulma skorlarının diplejik ve hemiplejik tip SP tanılı çocukların anne ve babaların skorlarına göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p <0,05).