Menopoz dönemindeki kadınlarda algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Lokman Hekim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL KOÇYİĞİT
Danışman: Didem Şimşek Küçükkelepçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma menopoz dönemindeki kadınlarda algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkininin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Ankara'nın merkezinde bulunan bir üniversite hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin kadın doğum polikliniğine başvuran 45-65 yaş arasındaki kadınlar oluşturmuştur. Örneklemini ise menopoz dönemindeki 368 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Tanımlayıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilirken kategorik değişkenler için sıklıklar (sayı, yüzde), sayısal değişkenler için ise tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Ölçümle elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile belirlenmiştir. ÇBASDÖ ile MÖYKÖ puan ortalaması arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kadınların yaş ortalamasının 52,56 ± 4,22 olduğu, %98,6'sının evli olduğu, %54,9'unun lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip olduğu, %54,6'sının çalışmadığı, %64,9 gelirinin giderini karşıladığı ve çoğunluğunun (%70,7) sadece eşi ile yaşadığı belirlenmiştir. Kadınların MÖYKÖ vazomotor alan alt boyutu puan ortalamasının 3,86 ± 1,56, MÖYKÖ psikososyal alan alt boyutu puan ortalamasının 3,03 ± 1,88, MÖYKÖ fiziksel alan alt boyutu puan ortalamasının 2,99 ± 1,08 ve MÖYKÖ cinsel alan alt boyutu puan ortalamasının 3,02 ± 2,17 olduğu saptanmıştır. Kadınların ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 56,71 ± 18,70 olduğu bulunmuştur. Kadınların ÇBASDÖ aile alt boyutunun 21,52 ± 6,04, arkadaş alt boyutunun 20,49 ± 6,71 ve özel bir insan alt boyutunun puan ortalamaları ise 14,69 ± 7,06 olarak saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda; ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ vazomotor alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ psikososyal alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, güçlü düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ fiziksel alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ cinsel alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, kadınların algıladığı sosyal destek ve menopoza özgü yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu söylenebilir. Aynı zamanda kadınların algıladıkları sosyal desteğin, menopoza özgü yaşam kalitelerine olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Sağlık eğitimi ve danışmanlık rolleri bulunan hemşirelerin, kadınların sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi, sosyal destek sistemlerinin genişletilmesi ve güçlendirilmesi için kadınları desteklemeleri ve teşvik etmeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Menopoz, Yaşam Kalitesi, Algılanan Sosyal Destek.